Manado triangle

Als mensen aan Indonesië denken, denken ze vooral aan palmbomen, vulkanen, lekker eten en een zeer gastvrije bevolking. Voor mensen die niet duiken is Indonesië een ideale vakantiebestemming. Maar wat maakt het dan zo speciaal voor ons duikers? Het Murex dive resort en het Lembeh Resort hadden het antwoord op die vraag: namelijk de mogelijkheid om te kunnen combineren, zonder verlies van duikdagen. Wij vlogen naar Manado om allereerst te duiken bij het Bunaken Park, vervolgens bij Bangka Island en als laatste bij Lembeh Strait. Wat wij te zien kregen, waren drie gebieden, drie gezichten van het duiken rond Manado.

Bunaken Park
Manado ligt in de meest noordelijke punt van het Indonesische eiland Sulawesie met het Bunaken Park in het westen, Bangka Island in het noorden en Lembeh Island in het oosten. Een prachtige driehoek die je de lange vliegreis van ruim 16 uur in een handomdraai doet vergeten. Doordat de onderlinge afstand tussen de eilanden binnen twee uur te overbruggen is en omdat de duikgebieden zo verschillend zijn, is dit een prima gebied voor een gecombineerde trip. Zoals gezegd begon ons avontuur in het Bunaken Park. Na ongeveer 45 minuten gereden te hebben in de stad Manado, kwamen we via een klein hobbelig weggetje terecht in het Murex Dive Resort. Knusse huisjes stonden her en der opgesteld tussen de vele palmbomen en waterpartijtjes; we waanden ons gelijk in het paradijs. Hoewel het resort 20 kamers telt, is het er bijzonder rustig. Wat een contrast met die grote, drukke, vervuilde stad. Vanaf ons terras kijken we uit op de zee en het Bunaken Park, dat gevormd wordt door een aantal eilandjes voor de kust met als blikvanger de “Manado Tua”, een rustende vulkaan. Het park is een beschermd gebied, we moeten dan ook een penning kopen om er te mogen duiken. De vaartijd vanaf het Murex Dive Resort naar de duikplaatsen is ongeveer 45 minuten. De boten zijn comfortabel en er wordt gedoken in kleine groepen van 4 tot 6 duikers per boot. Op weg naar de duikplaatsen komen we allerlei idyllische eilandjes tegen en worden we regelmatig door een school dolfijnen of pilot whales begroet. Het duiken is er erg mooi. Het water is heerlijk warm, ongeveer 29˚ C en het zicht is zeer goed. De meeste duikplaatsen zijn drop-offs die hoofdzakelijk begroeid zijn door steenkoralen. De koralen en de visstand zien er erg gezond uit, maar voor veel grote vis moet je hier niet zijn. We zien slechts een paar kleine rifhaaien en grote barracuda’s, maar de rifvissen zijn er talrijk en vol kleurvariatie. Op Fukui zien we een verzameling reuze-doopvontschelpen en een nieuwe soort pygmy seahorse, die één van de gidsen recentelijk heeft gevonden. Op Betlehem zien we het eerste zeepaardje en op Pangulingan zien we een grote nieuwsgierige napoleonvis. Opmerkelijk is het grote aantal enorme anemonen in diverse kleuren met verschillende anemoonvisjes. Verder vormen bekersponzen, haarsterren en zweepkoralen het uitzicht onderwater. Het ondiepe rifdak wordt druk bevolkt door diverse soorten vlaggetjesbaarzen, juffertjes in alle kleuren en kleine murenen, waar je tijdens het maken van de veiligheidsstop met volle teugen van kunt genieten. Het huisrif is bijzonder geschikt voor het maken van nachtduiken.

Bangka Island
De transfer van het Murex Dive Resort naar Bangka Island voert ons via de goudmijnen in de bergen, naar een klein zwartzandstrandje. Daar ligt “onze” boot op ons te wachten. Het is maar een klein stukje varen en we kunnen Bangka Island goed zien liggen. Als we dichterbij komen, worden we spontaan verliefd op dit eiland. Een prachtig wit strand met daarop slechts een zestal houten huisjes, verscholen tussen de palmbomen. Twaalf is het maximum aantal gasten, dat dit resort kan huisvesten, dus drukte en chaotische toestanden zul je hier niet snel meemaken. Alleen al de afwezigheid van auto’s is een waar genot. Het huisrif begint ongeveer 10 meter van het strand en het koraal groeit letterlijk tot aan de oppervlakte. Dan heeft onze gids nog een verrassing, hij vertelde ons namelijk, dat wij de enige gasten zijn op het eiland! Kan het nog mooier? Ja, later zou namelijk blijken dat we de enige duikers in de wijde omgeving zijn! Niet veel later maken we onze eerste duik. Wat ons direct opvalt, is de overvloed van zachte koralen en de vele kleuren. De duikstekken worden hier gevormd door zogenaamde pinnacles, rotsen die de wateroppervlakte doorbreken en onderwater glooiend in de diepte verdwijnen. Het zicht is hier over het algemeen wat minder als in het Bunaken Park, maar met ongeveer 20 meter zeker niet slecht te noemen. Het kan er flink stromen en rond de pinnacles staat soms een flinke deining. Dit maakt het duiken er niet gemakkelijker op, maar het brengt wel veel leven met zich mee. Duiken op Bangka Island is eigenlijk een mix van Bunaken Park en Lembeh Strait. Het heeft veel rare beesten, bijv. een Orang-oetangkrab of dwergzeepaardjes, maar ook drop-offs en lederkoralen. Het beeld onderwater wordt voornamelijk bepaald door gigantisch grote waaiergorgonen, zweepkoralen en softkoralen, die allerlei soorten van leven herbergen. Zo vinden we op Batu Mandi bladvissen in 5 verschillende kleuren en hele mooie naaktslakken. In haarsterren leven allerlei garnaaltjes, kleine visje op zweepkoralen en porseleinkrabbetjes in anemonen. De duikplaatsen zien er erg gezond uit, er is genoeg vis, echter net als in het Bunaken Park treffen we hier geen grote rovers. Scholen vleermuisvissen en diklipbaarzen maken het plaatje compleet. Tijdens een grotduik bij Tanjung Arus vinden we grote bultkop-papagaaivissen, scholen snappers en een enorme tandbaars. Bij Paradise Pier maken we een onvergetelijke nachtduik. Het aanbod van pijlinktvissen, sepia’s, jagende slangalen, diverse soorten krabben en garnalen etc. is zo groot dat we er maar geen genoeg van krijgen.

Lembeh Strait
Het deed een beetje zeer afscheid te moeten nemen van Bangka Island, maar we hadden nog een bestemming te gaan. Tussen Sulawesie en het hiervan oostelijk gelegen Lembeh Island ligt een smalle waterweg, beter bekend als Lembeh Strait en is volgens velen “het macro paradijs” ter wereld. De transfer met de boot duurde anderhalf uur en na het inchecken en een klein aperitiefje liggen we niet veel later in het water. Onze eerste indruk was niet bepaald positief. Er is geen of heel weinig koraal en de bodem is zo zwart als de gemiddelde snelweg in de randstad. Al gauw bleek, dat juist dat zwarte zand veel verrassende dieren herbergde. Zo vonden we stargazers, bladneusmurenes, dwerg vleugelpaardvissen, slangalen en bidsprinkhaankreeften, maar ook felgekleurde naaktslakken. Aan het begin van de Strait liggen een paar koraalriffen als California Dreaming en Angel’s Window, er liggen ook een paar wrakken, maar voornamelijk wordt er gedoken op zwarte zandhellingen. De Strait lijkt een kraamkamer voor de open zee, het wemelt van de jonge visjes. Wat ons ook opvalt, is dat er een groot aanbod van jagers is, terwijl wij weinig prooidieren zien. Veel koraalduivels, hengelaarsvissen en hagedisvissen, waar leven die van dan? De dieren zijn perfect gecamoufleerd, haast onzichtbaar. Zeenaalden zien er uit als wier, bladvisjes gaan op in de omgeving, decoratiekrabben worden onherkenbaar door alle versieringen en duivelschorpioenvissen verdwijnen onzichtbaar in het zand. Eén van onze favorieten is de Hairy Frogfish, een roodbruin hengelaarsvisje met een kapsel waarop menig baviaan jaloers zou kunnen zijn. Op Nudy Falls lijkt een wedstrijd gaande, wie het meest opvalt. De naam verraadt het al, er zitten ontelbaar veel naaktslakken in alle groottes en kleurvariaties. Daar vinden we ook een vuurrode vijlmossel die een soort lichtflitsen produceert. Al met al is Lembeh Strait een heel bijzonder gebied, maar als je van het type “size does matter” bent, ben je hier echt op de verkeerde plaats. De dieren zijn veelal schitterend van kleur of heel apart, maar hebben vaak een hele kleine afmeting. Het Lembeh Resort overtreft echter alles. De chalets zijn ontzettend groot, hebben een open badkamer en een veranda met een uitzicht over de Lembeh Strait, dat adembenemend is. Er heerst absolute stilte en met een maximum van 16 gasten waan je jezelf ook hier weer een beetje in het paradijs.

Tankoko Tour
Rond Manado zijn er tal van mogelijkheden als het gaat om het maken van excursies. Deze zijn ter plaatse te regelen bij het Murex Dive Resort en worden in overleg op maat gemaakt. Zo zijn er jungletrips of kun je gaan winkelen op de locale markt. Wij hebben gekozen voor de Tankoko Tour, een wandeling door de jungle op zoek naar tarsius aapjes, eigenlijk Celebes spookdieren. Deze kleine (soort) aapjes met hele grote ogen, komen na de schemer uit de hoge bomen naar beneden om voedsel te zoeken. Van Bangka Island en Lembeh Strait is het ongeveer 45 minuten varen, vanaf het Murex Dive Resort ongeveer 1 uur met de auto. Eenmaal aangekomen in het park vertelde de gids dat we misschien zwarte makaken zouden zien. Deze gaan juist voor de schemer terug de hoge bomen in. De wandeling voerde ons dwars door de jungle en inderdaad vonden we aantal zwarte makaken. Het is ontzettend mooi deze dieren te zien in hun natuurlijke omgeving. De tocht wordt verzwaard door de hoge luchtvochtigheid en de glibberige berghellingen. Daarbij haalde de gids op zijn badslippertjes ongekende snelheden. Eenmaal bij de juiste boom aangekomen, moesten we wachten tot de schemering begon door te zetten. De eerste tarsuis verscheen, niet veel later een paar anderen, ietwat verlegen door onze aanwezigheid. Dit ging snel over toen de gids een grote sprinkhaan bij de voet van de boom neerzette. Snel en behendig graaide een van hen het beestje om het op zijn gemakje op te peuzelen. Nadat alle tarsius aapjes vertrokken waren, zetten wij weer koers naar Bangka. Een vermoeiende trip van ruim 3 uur, na een inspannende duikdag, maar zeer de moeite waard. Moe, maar voldaan gingen we naar het restaurant. Daar vonden we niet alleen het dinerbuffet, maar ook ….. een tarsius aapje, in de boom naast de keuken!

Klimaat
Rond Sulawesie kan je het gehele jaar door goed duiken. De beste periode is van april tot en met oktober. In de maanden januari en februari is er meer wind en dat beïnvloedt het zicht. De zeewatertemperatuur varieert van 26˚C tot 29˚C en de dagtemperaturen liggen rond de en 28˚C en 29˚C.

Duiken
Het duiken op het Bunaken Park, Bangka Island en bij het Lembeh Resort wordt verzorgd door Murex. Je kunt heel gemakkelijk bootduiken bijboeken of huisrifduiken maken. Nachtduiken worden zowel met de boot als op het huisrif gemaakt.

Vaccinaties
Inentingen tegen DTP en Hepatitis A worden aanbevolen. Raadpleeg voor je vertrek het Havenziekenhuis in Rotterdam (Tel: 010-4043300), je huisarts of de GGD in de buurt voor advies. Vergeet niet om een goede anti-muggenspray mee te nemen.

Geld
De munteenheid is de Indonesische Rupiah. Wisselen is mogelijk in het Murex Dive Resort en in het Lembeh Resort. Er kan betaald worden met Euro’s, Dollars en Creditcards. Op Bangka Island kan alleen cash betaald worden.

Tijdverschil
Gedurende onze zomertijd is het in Indonesië 6 uur later en gedurende onze wintertijd is het in Indonesië 7 uur later.

Voltage
Het voltage is 220 Volt, neem wel een wereldstekker mee.