Luinjeberd Friesland

Dat Frieland DE provincie met water is zal in heel Nederland bekend zijn. De mooie Ijsselmeerkust, de waddeneilanden en vooral het meerengebied zijn de spraakmakende kenmerken van Friesland. Water, natuur en cultuur gaan hier echt hand in hand. Door turfwinning ontstond in Friesland een weerwar aan poeltjes, meren, kanalen en eilanden. Veel bezoekers komen jaar in jaar uit naar Friesland om de natuur per boot te verkennen en te bewonderen.

Maar is het ook mogelijk om in dat waterrijke Friesland te duiken? Reden voor de ons om af te reizen naar het hoge Noorden.

Onze zoektocht naar duikmogelijkheden startte op internet. Naarstig zochten wij naar duikverenigingen die ons konden helpen bij het vinden van een mooie duikstek. Al snel bleek dat Friesland niet alleen maar de provincie is voor water recreatie in de vorm van zeilen en zwemmen. In Friesland zijn een aantal plassen waar geregeld wordt gedoken. Over het algemeen zijn dit watergebieden die jaren geleden zijn ontstaan als gevolg van zand en/of turfafgraving.

Ons onderzoek resulteerde uiteindelijk in een aantal potentiele duikplassen. Vanuit deze mogelijkheden kozen wij een plas in de plaats Luinjeberd. 
Deze duikstek is bekend onder een aantal namen; Luinjeberd , Tjalleberd of de zandpunt van Tjalleberd; allemaal aanduidingen voor dezelfde duikstek.

Als je de onderstaande routebeschrijving volgt kun je deze duikstek gemakkelijk vinden. Luinjeberd is een oude zandafgraving. Het is een relatief gemakkelijke duikstek dus ook voor minder ervaren duikers geschikt.
Vanaf de parkeerplaats kun je zeer eenvoudig het water inlopen. Onder water is het echt een belevenis. De zandput is uitgegraven uit veengrond. Hierdoor heeft het water niet de groene kleur zoals veel zoetwaterplassen. Nee, het water is hier bruin getint.

Het uitgraven van deze zandput is zo op het eerste oog niet al te netjes gebeurd. Op een meter of 7-10 kom je schitterende steile wanden tegen. Deze zijn allen het resultaat van de zandafgravingen. Als je langs deze steile wanden zwemt zijn de verschillende aardlagen goed te zien. Het is een grillig geheel dat eigenlijk het best vergeleken kan worden met een wandeling door de Grand Canyons. Voor het onderwaterleven in Luinjeberd zijn deze steile wanden een goede schuilplaats. 
Door de grillige vormen van deze wanden is navigeren niet altijd eenvoudig. Het gebruik van een kompas wordt dan ook aanbevolen.

Het leven in deze plas komt over het algemeen vrij laat in het seizoen op gang. Doordat de bodem van de plas vrij snel naar beneden afloopt en het op diepte behoorlijk donker kan zijn houdt de begroeiing op de bodem vrij snel op. Vooral aan de rechterkant van de plas is de begroeiing tot een meter of 2-3 erg mooi. Een geschikte plek om aan het einde van de duik even een veiligheidsstop te maken. Gewoon tussen de planten zoeken naar vis.

Het meest indrukwekkende van deze duikplaats was wel de aanwezigheid van enorme hoeveelheden zoetwaterkreeftjes. In vrijwel elk gat in de steile wand kun je wel een kreeftje ontdekken. Ook vreemde voorwerpen als een wc-pot en een autoband geven een welkome schuilplaats voor deze kreeftjes. Heel erg leuk om eens op je gemak naar te kijken. Als de kreeftjes een beetje aan je gewend zijn komen ze steeds dichterbij om jou als vreemdeling te bewonderen.

Vis wordt hier met grote regelmaat gezien. De hoeveelheid hangt een beetje af van de tijd van het jaar. Regelmatig worden baarsjes, voorntjes, snoek, snoekbaars en paling waargenomen in deze plas.

Liefhebbers voor nachtduiken kunnen hier heel erg goed terecht. Op een diepte van 2 – 7 meter kun je diverse soorten vissen tegenkomen. Deze schuwe dieren laten zich ’s nachts nu eenmaal iets beter benaderen dan overdag.

Over de uiteindelijke diepte van deze zandput zijn de berichten nogal verschillend. Soms wordt een diepte van 17-20 meter genoemd. Maar wij kwamen ook berichten tegen van een maximale dieptes van 30 meter. Wij hebben geen poging gedaan om het diepste punt van deze duikstek te vinden. Ga je dieper dan 10 meter wordt het water in snel tempo koud en donker. Daarnaast is het meeste onderwaterleven al in de eerste 10 meter te vinden.

Terugkijkend naar deze duik kunnen wij slechts één conclusie trekken; Luinjeberd is echt een indrukwekkende zoetwaterplas in Friesland. Het is dan ook de moeite waard om deze plas met een duik te gaan verkennen.

Hoe er te komen:Neem vanaf de A32 de afslag Heerenveen Centrum.Onder aan de afrit niet richting Heerenveen maar linksaf richting De Knipe. In de eerste bocht naar rechts linksaf het industrieterrein op. Blijf deze weg volgen. De naam van de weg veranderd van Mercurius in Terbant. In het dorp Luinjeberd aangekomen sla je direct na het café `Onder de Linden`links af de Bornego op. Deze weg blijf je volgen totdag de weg een flauwe bocht naar links maakt. Hier sla je rechtsaf de P.G. Otterweg op. Na ongeveer 200 meter maakt deze weg een bocht naar rechts. Hier ga je rechtdoor de Schoolweg op.
Hierna is het nog ongeveer 200 meter rijden. Aan je rechterhand tref je een klein parkeerterrein waar je de auto kunt parkeren.

Algemene informatie:
Watertemperatuur: op een diepte tot 10 meter hebben wij een temperatuur gemeten van 14 graden (zomer) . Daaronder is het een stuk kouder

Parkeergelegenheid: redelijk. Op drukke dagen , bijvoorbeeld met mooi weer is de parkeergelegenheid beperkt als gevolg van dag/recreatie. Dit zal betekenen dat je de auto niet direct bij het water kunt zetten

Onderwaterleven: Zoetwater kreeft, snoek, baars, snoekbaars, paling, zoetwatermosselen, diverse waterplanten.

Vulmogelijkheden: vulstation Posma Herenwal 26 te Heerenveen