IJsland - Duiken tussen de continenten

Na een korte vliegreis landen we rustig op de IJslandse bodem en worden begroet door een onverwacht strak blauwe lucht. Aan de overzijde van de baai waar we staan, zien we aan de horizon de contouren van een gletsjer: de Snæfellsjökull. De toon is gezet voor de uitersten van moeder natuur die we zullen gaan aanschouwen. Dit wordt een veelbelovende week

Koud helder water
De volgende ochtend worden we bij ons hotel in Reykjavik opgehaald door Tobias Klose van Duikcentrum DIVE.IS. Hij organiseert diverse duiktours, waarin de verschillende facetten van het unieke duiken in IJsland zijn verwerkt. Het is een spontane ontmoeting, wat veel goeds beloofd voor de komende dagen, waarin we behoorlijk intensief met elkaar zullen omgaan. Als we onze spullen hebben ingeladen, rijden we naar het Nationaal Park Þingvellir (spreek uit thingwetlir), ongeveer een uur rijden ten noordoosten van Reykjavik. Þingvellir is de laagvlakte waar de Midden-Atlantische Oceaanrug zichtbaar aan de oppervlakte komt. De laagvlakte is de scheidingslijn tussen het Noord-Amerikaanse en het Europese continent. Hier drijft IJsland door tectonische bewegingen schoksgewijs met een gemiddelde snelheid van één á twee centimeter per jaar uit elkaar, waar diverse fenomenen van getuigen: diepe kloven gevuld met zeer koud en helder water vanuit ondergrondse waterbronnen, kloven, barsten, watervallen, verzakkingen en breukvlakken die eindigen in het grootste natuurlijke meer van IJsland. Het overgrote deel van de laagvlaktebodem is ook nog eens overwoekerd met lavagesteente, afkomstig uit de nabijgelegen vulkaan, wat apart begroeid is met diverse mossen. Þingvellir is niet alleen een bijzondere geologische plek, voor de IJslanders is het ook de plek waar de historie van IJsland begon. In het jaar 930 besloten de nakomelingen van de stichter Þingvellir aan te wijzen als de ontmoetingsplaats waar grondeigenaren, boeren, krijgslieden en handeldrijvers iedere zomer bijeenkwamen om recht te spreken, onderlinge vetes te beslechten, huwelijksverbonden aan te gaan, nieuwe wetten aan te gaan en allerlei zaken te doen. Þingvellir is hierdoor altijd de plek gebleven waar de onafhankelijkheid, het duizendjarig bestaan en andere jubilea massaal worden gevierd.

Oud en Nieuw
Met dit alles in onze gedachten, genieten we van het bizarre buitenaardse ruwe landschap. We willen alles zo goed mogelijk in ons opnemen. Bij een kloof van vijf meter breed stoppen we. Dit blijkt onze eerste duikstek te zijn: Silfra. Silfra is de plek waar de tectonische platen van de Oude Wereld en de Nieuwe Wereld daadwerkelijk langzaam uit elkaar drijven. Het is de enige plek ter wereld waar je al duikend het Amerikaanse en Europese continent tegelijkertijd kunt aanraken. De Silfrakloof wordt gevoed met smeltwater van een verderop gelegen gletsjer. Dit smeltwater stroomt enkele kilometers ondergronds door het lavasteen, wat een goed zuiverend vermogen heeft. Hierdoor is het water van Silfra drinkbaar, smakelijk en daarnaast behoort het met een zicht van honderd meter tot ’s werelds helderste duikwater. Voorzichtig kruipt het zonnetje over de rand van het grijze wolkendek. De hoogste tijd om het gevoel te ervaren van duiken in zuivere lucht. Omdat het water van Silfra van oorsprong smeltwater is, heeft het het hele jaar een verkwikkende temperatuur van twee tot vier graden. Om hier te kunnen duiken zonder onderkoelingsverschijnselen, is een droogpak een vereiste. Verder zijn dikke onderpakken en zeven millimeter dikke, nauwsluitende wanten ook geen overbodige luxe.