Haaienexpeditie in de Bahama’s

Ik sta op het achterdek om in het water te springen. Ik moet drie keer slikken en vraag me af ik dit echt wil. Onder me cirkelen een stuk of tien Caribische rifhaaien. De kapitein verzekert me nogmaals dat me niets kan gebeuren en langzaam laat ik me onzeker in het water glijden. Mijn ademhaling is snel en ik voel me allesbehalve comfortabel. Ik zoek een plekje bij het rif en probeer wat te kalmeren. Op een gegeven moment begin ik wat te ontspannen en merk dat de haaien zich helemaal niets van
mijn aanwezigheid aantrekken. Dit is het begin van een unieke reis. Tijdens deze expeditie ontmoeten we naast de Caribische rifhaaien, stierenhaaien, citroenhaaien, tijgerhaaien en ook de grote hamerhaai.

Ik zit wat te surfen op het internet en lees een reisverslag over een haaienexpeditie op de Bahama’s. De bijbehorende foto’s zijn indrukwekkend. Ik heb er altijd van gedroomd om tussen de haaien te duiken en zo te zien gaat dat tijdens deze trip absoluut gebeuren. Ik ben razend enthousiast en nog geen tien minuten later heb ik impulsief de reis geboekt. ’s Nachts droom ik ervan. Ik vraag me af welke haaien we gaan zien en of het echt wel veilig is. De dagen erna zoek ik het één en ander uit. De expeditie is gericht op het zoeken van de tijgerhaai en de grote hamerhaai. Ik google op tijgerhaai en het eerste item dat verschijnt, is ‘duik nooit met tijgerhaaienzonder kooi’. Oh shit, denk ik. Volgens mij duiken wij in deze expeditie niet in een kooi...

Een jaar later vertrekken we vanuit West Palm Beach (Florida) met de M/V Shearwater richting de Bahama’s. Daar vangt de haaienexpeditie aan. Het woord ‘expeditie’ is met recht gekozen. De boot is erg klein; in het begin moet het gezelschap passen en meten om alles en iedereen aan boord te krijgen en te houden. Doordat de boot zo klein is en ondiep in het water ligt, voel je elke schommeling extra goed. Het weer is slecht en de nachtelijke oversteek verloopt zeer onrustig. Ik sta op het achterdek en tuur naar de horizon. Ik voel me beroerd, en ben ook gespannen op wat er komen gaat. Ik twijfel of het een gezonde spanning is of een spanning waarin ik mij afvraag of ik deze reis had moeten boeken.

Veiligheid
Nadat de douaneformaliteiten in West End zijn afgehandeld, krijgen we van Jim Abernethy, de eigenaar van Jim Abernethy’s Scuba Adventures (JASA), een uitgebreide briefing. Hij vertelt hoe het gezelschap zich in de nabijheid van haaien moet gedragen. Veiligheid staat voorop. Wie zich niet aan de veiligheidsregels houdt, krijgt een waarschuwing. Bij een tweede overtreding zal hij of zij direct van boord worden gezet. Onze uitrusting en details ervan mogen niet in felle kleuren zijn uitgevoerd en we zijn verplicht om handschoenen te dragen. Witte handen zouden in de ogen van de haaien op een vis kunnen lijken waardoor het dier ‘per ongeluk’ een duiker zou kunnen bijten. We krijgen de instructie om voorzichtig het water in te glijden en vervolgens zo vlug mogelijk verticaal naar de bodem af te dalen. Het water uit moet ook snel verlopen. Aan de oppervlakte loop je het grootste gevaar. Tijgerhaaien vallen hun prooi, bijvoorbeeld schildpadden als ze even luchthappen, vaak aan de oppervlakte aan. Snorkelen is deze reis geen optie. Volgens Abernethy zijn alle hier aanwezige haaien voor duikers ongevaarlijk. Uitzondering hierop is de tijgerhaai. Wanneer die in de buurt is moeten we alert zijn en als een team samenwerken. We moeten elkaar aanwijzen waar de tijgerhaai zich bevindt, zodat je jezelf om kunt draaien in de richting waar het dier zich ophoudt. Tijgerhaaien gaan op alles af dat ze tegenkomen en zullen datgene waarin ze geïnteresseerd zijn eerst met hun neus aanstoten. Wanneer ze door hebben dat er niets te halen valt,zullen ze hun weg weer vervolgen. Daarom moet je altijd een voorwerp tussen jou en de haai in houden. Iedereen krijgt een stok, een pvc-buis van ongeveer een meter, mee die je verticaal voor je neer moet zetten. De fotografen kunnen hun camera als schild voor nieuwsgierige tijgerhaaien gebruiken. Tot slot krijgen we nog één duidelijke opdracht mee: kijk niet langer dan vijf seconden door de zoeker van je camera en kijk daarna weer 360 graden in het rond zodat je weet of er al of niet een haai in de buurt rondzwemt.