Een extreme ervaring - Duiken met Tijgerhaaien

Hier zitten we dan; genietend van een lekkere kop koffie. Nog steeds kunnen we niet bevatten wat we vandaag hebben meegemaakt! We hebben er weer een dag duiken op zitten. En dit was geen normale duikdag; nee, duiken met Tijgerhaaien is met recht duiken met een hoofdletter D. Of je geniet ervan of je vreest deze enorme dieren. Wij mochten het vandaag zelf ervaren. Familie en vrienden dachten dat we gek geworden waren. Tijgerhaaien staan bekend als agressieve dieren.
En wij gingen nog wel in open zee met ze duiken. Volkomen gestoord verklaarden onze omgeving ons. Met alle informatie over deze moordmachines wisten we dat we op moesten passen deze dag. Maar aan het eind van deze speciale duikdag waren we niet alleen onder de indruk van zijn afmetingen en kracht, nee, we waren zeker gecharmeerd van deze prachtige dieren.

We hadden al enige tijd gedoken in Zuid Afrika. Maar we hadden nog niet de ervaring gehad van duiken met haaien. En dat in een land waar voldoende haaien beschikbaar zijn. En we waren ervan overtuigd; we konden Zuid Afrika niet verlaten zonder een haai van dichtbij te hebben gezien. In de zeeën rondom Zuid Afrika komen verschillende soorten haaien voor. Je kunt duiken met de witte haai in Kaapstad, je kunt naar Protea Banks om Hammerheads en andere haaien te zien. En je kunt ook naar Unkomaas reizen om daar met Tijgerhaaien te duiken. Voor deze keer kozen wij voor de Tijgerhaai; de andere haaien moesten maar een andere keer.
We gingen naar Walter van African Watersports om de Aliwal Shoal in Unkomaas te beduiken. En we konden er zeker van zijn: het zou een indrukwekkende duikdag worden.

We kwamen ‘s morgens vroeg aan bij African Watersports en werden zeer hartelijk verwelkomd. Vrijwel direct begonnen we met het klaarmaken van onze uitrusting. Ondertussen zagen we hoe de bemanning de boot aan het prepareren was voor onze duik. Het eerste wat ons opviel waren de grote hoeveelheden visafval dat aan boord gebracht werd. Walter zag ons kijken en verklaarde dit direct tijdens zijn duidelijke briefing. Tijdens deze briefing verklaarde hij de rest van de dag.

Bij aankomst op de juiste plek die dag zou er een grote bak met vis in het water worden gelaten. De genoemde bak bleek een oude wasmachinetrommel te zijn. Ideaal, groot en vol met gaten. Dankzij deze gaten zou de geur van het visafval snel door het water verspreid worden. Uiteraard met de bedoeling om een aantal Tijgerhaaien aan te trekken.
Walter kon niet van te voren voorspellen hoe lang het zou duren voordat we een Tijgerhaai zouden treffen. Hij bereidde ons voor: “het kan best een tijd duren, maar we blijven doorgaan met de trommel achter de boot totdat we de aandacht hebben van een Tijgerhaai”.

“Zodra we een Tijgerhaai rondom de boot hebben”, vertelde hij ons, “zullen we nog meer visafval in de trommel stoppen en in het water rondom heen”. Tegelijkertijd moesten wij onszelf klaarmaken om het water in te gaan.
Tot nu toe was de briefing nog behoorlijk geruststellend. Maar Walter ging verder met zijn instructies. Hij legde uit dat ons gedrag onder water heel erg belangrijk zou zijn. We kregen de opdracht mee om rustig te blijven onder water. De trommel met vis zou de Tijgerhaaien aantrekken. Maar als wij snel en onrustig rondom de trommel zouden gaan bewegen zou de haai ons zeker ook als prooi gaan zien. “Denk eraan”, zei hij, “een Tijgerhaai is een bijzonder gevaarlijk dier”. We kregen ook de opdracht om onze armen en handen strak langs ons lichaam te houden. De weerkaatsing van de lichte kant van onze handen zou kunnen lijken op de schittering van een vis.

Nu begonnen we toch wel ongerust te worden. Al deze veiligheidsinstructies, opdrachten en waarschuwingen, en wij gaan nog steeds met deze haaien duiken zonder kooi? Walter zag dat de angst toch wel begon op te komen. Maar hij verzekerde ons dat er in zijn duikzaak nog nooit een ongeluk was gebeurd. Als wij maar zouden duiken volgens de briefing zou ons niets gebeuren. Daar moesten we dan maar op vertrouwen. We gingen verder met het klaarmaken van onze spullen voor deze bijzondere duik.

Tijgerhaaien worden over de gehele wereld in tropisch water gezien. Gedurende de dag blijven ze meestal op de buiten riffen. Tijgerhaaien zijn gesignaleerd tot op een diepte van 300 meter. ’s Nachts komt de Tijgerhaai naar ondieper water om naar voedsel te jagen. Het dieet van de Tijgerhaai is niet al te specifiek. Ze eten verschillende dingen, vis, schildpadden, krabben, vogels, andere haaien; echt selectief zijn ze niet als het om eten gaat.
Je zou kunnen zeggen dat ze alles eten wat ze levend kunnen vangen. Als de Tijgerhaai wanhopig en hongerig genoeg is zal hij zeker ook een mens kunnen verorberen. In alle boeken wordt de Tijgerhaai dan ook als extreem gevaarlijk omschreven.

De Tijgerhaai heeft zijn naam te danken aan de specifieke strepen op zijn lijf. Ze hebben namelijk tijgerachtige strepen op hun donker gekleurde rug. Verder heeft de Tijgerhaai een groot en breed hoofd met grote ogen en een brede, stompe snuit. Zijn bek is enorm met grote rijen tanden. De tanden zijn licht gebogen en extreem scherp. De tanden in de boven en onderkaak staan in rijen achter elkaar. De eerste twee rijen tanden zijn bedoeld om de prooi te vangen. De andere rijen worden alleen gebruikt als dit noodzakelijk is. Mocht de Tijgerhaai in het gevecht een van zijn tanden verliezen zal deze worden vervangen door een tand uit de achtergelegen rijen.
In tegenstelling tot zijn donkere rug is zijn buikpartij een stuk lichter; van lichtgrijs tot bijna wit.

De gemiddelde lengte van een Tijgerhaai is zo’n 3 meter. Maar incidenteel kunnen ze uitgroeien tot een 6 meter lengte. Een Tijgerhaai is een snelle zwemmer met een gemiddelde snelheid van5 km/uur. Over het algemeen zwemt een tijgerhaai heel erg explosief. In korte tijd komt hij op zijn topsnelheid op aan te vallen maar deze top houdt hij maar een maar minuten vast.

Over de maximaal te behalen leeftijd van een Tijgerhaai is weinig bekend. Wel is bekend dat de tijgerhaai levendbarend is.Jonge haaien worden na een draagtijd van ongeveer 9 maanden geboren en zijn direct onafhankelijk. Per keer kunnen 10-80 kleine tijgerhaaien worden geboren.

Een Tijgerhaai leeft een solitair leven en kan per dag wel 75 kilometer afleggen. Gedurende de dag zullen ze alleen stoppen om even te eten. Onderzoek door het Hawaï Institute of Marine Biology heeft aangetoond dat Tijgerhaaien zeer grote leefgebieden hebben. Voor dit onderzoek heeft men bij een aantal tijgerhaaien ultrasone zenders geïmplanteerd. Elke haai van dit onderzoek zwom meer dan 16 kilometer per dag en het duurde tussen de twee weken en negen maanden voordat de haai weer in het oorspronkelijke gebied terugkwamen.

Na Walters uitgebreide briefing over het duiken met de Tijgerhaai waren we er helemaal klaar voor. We klommen in de boot en gingen op weg naar het water. We moesten een behoorlijk eind de zee op varen voordat we een geschikte plek hadden gevonden.

Tijdens het varen had de bemanning de trommel. Om de Tijgerhaai nog meer aan te trekken werd een deel van de vis fijngemalen. De trommel ging het water in en nu was het zaak om rustig door te varen met de trommel achter de boot. Nu werd ons geduld echt op de proef gesteld; het liefst wilden we direct het water in. Maar het duurde best een tijd voordat de eerste Tijgerhaai gezien werd. Deze haai snuffelde heel even aan de trommel. Het enige wat wij zagen was zijn staart terwijl hij weer van ons wegzwom. De bemanning verzekerde ons dat dit normaal was. De Tijgerhaai probeert eerst de boel te verkennen. Hij zal een tijdje in ruime bogen rondom de trommel en de boot zwemmen totdat hij de boel “veilig” verklaart en dichterbij komt.

Er werd meer vis in het water gegooid. En het hielp, na een tijdje zagen we onze tweede tijgerhaai. We stonden te popelen om het water in te springen maar we moesten nog even aan boord blijven totdat we zeker weten dat de Tijgerhaai terug blijft komen.
Zelfs vanaf de boot is het zien van een Tijgerhaai al zeer indrukwekkend. We wisten wel dat het een groot dier is maar nu zagen we het met eigen ogen!

Inmiddels hing de trommel met vis al een tijdje achter de boot aan een boei op zo’n 4-5 meter. En eindelijk mochten we het water in. We waren in totaal met vijf duikers en we gingen, zoals opgedragen, rustig naast de trommel hangen. In eerste instantie zagen we niets dan blauw water; geen tijgerhaai te zien. Binnen enkele minuten zagen we de schaduw van een enorme vis achter ons; een tijgerhaai!

De Tijgerhaai had een tijdje rondom ons heen gezwommen voordat hij besloot dat hij toch weer graag naar de trommel vis wilde. Wij hadden deze haai nog niet eerder ontdekt. Vanwege het beperkte zicht onder water was hij buiten ons gezichtsveld gebleven. Naarmate de tijd vorderde kwam de Tijgerhaai steeds vaker in de buurt van de trommel. En elke keer dat hij bij de trommel kwam deed hij een verwoede poging de inhoud ervan te bemachtigen. De kracht en souplesse waarmee bij de trommel aanviel was indrukwekkend.

Zo hangend naast de trommel kregen we een perfect beeld van de Tijgerhaai. Bij elke aanval opende hij zijn grote bek waardoor zijn tanden duidelijk zichtbaar waren. Dit maakt indruk! Je weet echt zeker dat je niet door zo’n haai gegrepen wilt worden. Gelukkig was de haai niet in ons geïnteresseerd; hij wilde alleen de inhoud van de trommel hebben.

Na een duik van zo’n 1,5 uur hadden we meerdere Tijgerhaaien voorbij zien komen. We waren moe, hadden het koud maar zouden nog dagen enthousiast blijven terugdenken aan wat we net hadden mogen meemaken.
De kracht van het dier, zijn schoonheid; zijn tanden; zijn sierlijkheid; het was echt een droom die waar werd. Kortom: Duiken met Tijgerhaaien is een ervaring die we voor geen goud hadden willen missen.